2004 yapımı Büyük Hazine filminin devam filmi olan Büyük Hazine: Sırlar Kitabı, yine yönetmen Jon Turteltaub, yapımcı Jerry Bruckheimer ve oyuncu Nicolas Cage’i tarihsel bir bilmecenin peşinde çözülen bir hazine arayışında bir araya getiriyor. Bu kez filmde, Nicolas Cage’in canlandırdığı Ben Gates karakterinin, Amerika’nın kahramanlarından kabul edilen atası Thomas Gates’in Abraham Lincoln suikastına karışan adını temizlemek ve çok büyük bir ulusal hazineyi ortaya çıkarmak için atıldığı maceralar konu ediliyor. Turteltaub, Beyaz Saray’dan Buckingham Sarayı’na, Rushmore dağından Paris’e kadar uzanan, sırlar ve bilmecelerle dolu tarihsel macerasında, slapstick’e varan bir komedi tarzı ve inanılması güç bir olaylar zinciri kullanmış. Daha çok çocuklara hitap eden bu fantastik senaryoyla, büyükler için de popcornluk bir akşam vaad ediliyor.
Büyük Hazine: Sırlar Kitabı, Abraham Lincoln suikastının bir canlandırmasıyla açılıyor. Film boyunca çözülmeye çalışılacak kodların bulunduğu yarım bir not defterindeki ipuçları, Ben Gates ve teknoloji uzmanı arkadaşı Riley Poole’u (Justin Bartha) Altın Şehir’e götürecek haritaya yönlendiriyor. Bu ilkel haritanın yerinin keşfedilmesi ve parçalarının toplanıp çözümlenmesi sürecinde maceraya Ben’in babası Patrick Gates (Jon Voight), annesi Emily Appleton (Helen Mirren) ve sevgilisi Abigail Chase (Diane Kruger) de katılıyor. Thomas Gates’in adını karalayan belgeyle ortaya çıkan ve sonunda hazinenin de peşine düşen filmin ‘kötü adam’ı ise bu kez Mitch Wilkinson rolünde Ed Harris.
Filmde Buckingham Sarayı ve Beyaz Saray’dan birer antik parça çalınması, Amerikan başkanının kaçırılması gibi kimi imkansız olaylar cereyan ediyor. Sadece başkanın görebileceği ve tüm devlet sırlarını içeren bir ‘kitap’ önermesi yapılıyor. Bu arada ilkel metinlerin çözümlenip tarihte bir gezintiye çıkıldığı; devlet ve bilim adamlarının hareketleri, söyledikleri ve yazıp çizdiklerine yapılan göndermelerle ipuçlarına erişildiği Vikipedia’dan fışkırmış detaylar, filmin imkansız olaylar serisini besliyor. Olaylar ve ipuçları arasındaki nedensellik açıklanmaksızın, inanılmaz bir bilgiye sahip görünen Ben Gates’in bulduğu çözümler ve imkansız zorlukları aşma kapasitesi, film şaşılacak hiçbir şey yokmuş gibi ilerlediği için kamufle oluyor. Bir anlamda film kendi kendisini fazla ciddiye almadığı için şüpheci ve alaycı bir bakıştan da sakınmış oluyor.
Turteltaub bu basite indirgenmiş görünümü, çocuksu mizah anlayışından da alıyor. Filmde Ben Gates’in başta olmak üzere tüm karakterlerin büyük risklere gözü kapalı atlamak için motivasyonları çok düşük. Sık sık karakterler basit espriler ve anlaşılmaz bir macera refleksiyle zaman/mekan kavramı tanımadan oradan oraya zıplıyorlar. Riley Poole ve Patrick Gates karakterlerinin en gerilimli sahnelerde bile düştükleri komik durumlar ya da patlattıkları yerli yersiz espriler de filmi ciddi bir macera ya da aksiyon filmi olmaktan uzak tutuyor. Ayrıca serinin bu filminde, Ben Gates’i gerçek bir karakter yapma yolunda ailesine ve ilişkilerine daha çok yönelinmiş. Aksiyon dozu bir nebze düşük tutulmuş film, bir aile komedi-macerasına daha yakın duruyor.
Harita izine düşülmesi, hazine arayışı ve üstelik bunların iki birbirine rakip tarafca gerçekleşmesi çok eski ve iyi bilinen bir öykü çeşidinin temel elementleri. Büyük Hazine: Sırlar Kitabı’nda bu, tarihin izlerini süren bir yöntemle birleştirilmiş. 2006’da Ron Howard’ın Da Vinci Şifresi’yle yakaladığı tarihsellik ve Steven Spielberg’in 80’lerde yaptığı Indiana Jones serisinin macera duygusu filmin örnek aldığı ve öykündüğü özellikler. Ancak daha olgun ve yoğun bir macera için 2008’de vizyona girecek olan Spielberg’in dördüncü Indiana Jones filmini beklemek daha doğru olabilir...
