Rıza - Rıza

Hiçbiryerde (2002) filmiyle tanıdığımız yönetmen Tayfun Pirselimoğlu’nun son filmi Rıza, 57. Berlin Film Festivali’nin Forum bölümünde ve 44. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin ulusal yarışma bölümünde yarıştı. Başka uluslararası film festivallerinde de dikkat çeken filmde, Rıza (Rıza Akın) adlı bir kamyon şoförünün aracı arızalandıktan sonra verdiği yaşam mücadelesi ve kaldığı otel çevresindeki hayat tarzı konu ediliyor. Ağır ilerleyen sekanslarda Colin Mounier’in başarılı görüntü yönetimi ve öykünün neredeyse ‘hiç bir şey olmuyor’ hissi veren yalınlığı hem olumlu hem de olumsuz açıdan bahse değer.

Adana’dan İstanbul’a mal taşıyan kamyonu arızalanınca Rıza, İstanbul’da bir süre kalıp aracın tamiratı için para bulmak zorunda kalır. Yerleştiği motelde kendisi gibi geçici olarak hayatını bir düzene oturtmaya çalışan dertli insanlar yaşamaktadır. Para için eskiden bırakıp gittiği sevgilisi Aysel’den (Nurcan Eren) yardım ister. Ancak kırgın Aysel geçmişi unutmamıştır, Rıza’yı kovar. Zamanla çaresizliğini kavrayan Rıza, korkunç bir suç işler. Bunun ardından suçluluk duygusu peşini bırakmaz. Vicdanını doyurmak için otelde kalan bir Afgan kızına yardım etmeye çabalar. Bu konudaki ısrarı aslında suçunu bir anlamda telafi etmek içindir.

Rıza, hiçlik duygusuyla hareket eden, daha doğrusu etmeyen, edemeyen bir dünyanın içinde hayatta kalmaya çalışan bir adamın suç, vicdan ve boşluk hisleriyle dolu öyküsünü anlatıyor. Ancak Pirselimoğlu, yarattığı ağır dünyanın içindeki öyküsünde ve karakterlerinde de aynı ağırlığı tutturmuş. Öykü akıcı değil; on dakikalık zaman aralıklarıyla izlense, sanki her filme geri dönüldüğünde bırakıldığı yerden devam edecek; ana karakter nadiren aksiyon alıyor, yaşıyor. Oyuncu olarak Rıza Akın da duvar gibi değişmez bir ifadeyle filmin içinden geçip gitmiş. Colin Mounier’in dikkatli çerçeveleri ve atmosferik renkleri olmasa filmi izlemek zaman zaman tam bir işkenceye dönüşebilir.

Tayfun Pirselimoğlu’nun minimalist öyküsü Rıza, ‘sanat filmi’ seyircisinin izlenimci kültürünü besleyebilir. Sonuç olarak eli yüzü düzgün ve tutarlı bir proje olarak Türk sinemasının takipçilerine keyif verebilecek filmin, sinemada ortalama bir beklentiyle macera ve heyecan arayanlara hitap etmeyeceği kesin. Pirselimoğlu’nun, sinemacılık becerisini ilerde daha çok katmanlı bir anlatım ve seyirciyle daha geniş bir yelpazede iletişim geliştirme yolunda kullanmasını umuyorum. İyi seyirler...

Selin Sevinç