Bir filmin afişi ve başlığı filme gitme kararını almamızda ilk izlenimlerimizi oluşturan kritik öğeler. Ben de, Türkçe’deki çevirisiyle Şeytan Marka Giyer adını okuyup, ucunda şeytanın ölümcül çatalı olan kırmızı topuklu bir ayakkabının resmedildiği afişi görünce, filmin ancak çerez maiyetinde izlenebilecek bir Hollywood zırvası olduğu kanısına ışık hızıyla vardım. Ama, bu tür önyargıları kendi adıma kırmak ya da en azından gerekçelendirmek, ve bir haftaiçi akşamını eğlenceli bir filmle doldurmak için keyif ve merakla filme gittim.

Yanıldığıma çok seviniyorum. Film benim için birçok açıdan büyük bir keyif kaynağı oldu. Bir kitaptan uyarlanmış olması, üstelikte Vogue dergisinin yayın editörüyle yaşadıklarını anlatan bir asistanın gerçek öyküsünü anlatması da filmi ilgi çekici kılan faktörler.

Şeytan Marka Giyer ilk bakışta, küçük kasabadan dev kente büyük ideallerle gelen genç ve saf kızın, dünyanın kaç bucak olduğunu öğrendiği klasik hikaye yapısı üzerine kurulu. Üniversiteden yeni mezun olmuş Andy Sachs (Anne Hathaway) gerçek bir gazeteci-yazar olmak isterken, dünyanın en önemli moda dergisi Runway editörü şeytansı Miranda Priestly’nin (Meryl Streep) ikinci asistanı olmak üzere işe başlar. Miranda’ya göre hem şişman hem de moda anlayışı sıfır olan Andy’nin bu acımasız moda dünyasında sağ kalabilmesi imkansız gibidir.

Filmde iş dünyasına yeni açılan herkesin kulak kesilmesi gereken nitelikte mesajlar ilgi çekici. Hem derginin cadı patronu Miranda, hem de moda dahisi Nigel (Stanley Tucci), bu işi sadece bir basamak taşı olarak gören ve vaktini boş-beyinli bulduğu bir grup insanı küçümseyerek geçiren Andy’e, modanın insanların kelimenin tam anlamıyla içinde yaşadığı bir sanat dalı; ünlü modacıların birer sanatçı, ve çevresindeki insanların çok önemli bir sektörü ayakta tutan piyon taşları olduğunu öğretir. Andy de zamanla azim ve kararlılığın sert iş dünyasında yeterli olmadığını anlar ve oyunu kurallarına göre oynamaya başlar.

Andy kısa sürede yeni bir gardrop ve saç stiliyle birlikte, moda dünyasına adapte olmasını sağlayacak bir kişiliğe ve hayat tarzına da sahip olur. Öyle ki Andy’nin azmi, onu sevgilisi ve arkadaşlarına sırtını dönecek, iş arkadaşı Emily’nin (Emily Blunt) tüm hayallerini yıkmak pahasına patronunun emirlerine ‘çaresizce’ boyun eğecek konuma getirir.

Klişeleşmiş hikaye yapısı, klasik karakterleri ve hip montajı bir yana bırakılırsa filmin asıl sunduğu güzellik, Miranda ve Andy gibi zıt kutupları temsil eden iki karakterin aslında benzeşmesi fikri. Filmde Miranda aslında Andy’nin kabuk bağlamış, daha doğrusu zamanla katılaşmayı öğrenmiş versiyonu. Andy’nin geçtiği süreç, inandığı işi en iyi şekilde yapmak uğruna kişisel fedakarlıkları göze almış Miranda’yı bulunduğu yere getiren süreç. Filmin sonundaki iki karakterin yollarının ayrılması imasına rağmen altmetinde anlatılan şey, Andy’nin, kendi yolunu çizdiğinde bunu tam da Miranda da öyle yaptığı için ve ondan öğrendiği kaçınılmaz metodları izleyerek başaracak olması. Bu anlamda film hem hayatın çetrefillerine ve mecburiyetlerine ilişkin öğretici, hem de çizgisini bulmaya çalışan yeni nesil için ilham verici.

Filmde Meryl Streep ‘şeytan kadın’ rolünde harikalar yaratıyor. Streep, kabus patrondan beklenecek sinir krizleri ve alenen aşağılamalar yerine soğuk ve renksiz tonlamasıyla, ve karşısındakini hiçe sayan bakışlarıyla çok daha keskin ve etkili bir canavar kılığında. Çoğu zaman Miranda, iş dünyasına ödediği bedeller, başarısız evlilikleri ve yalnız hayatıyla yeniyetme Andy’den çok daha dramatik bir portre çiziyor. Streep hem karakterinin gizemli katılığı, hem de çelik gibi performansıyla filmi taşıyan öncül faktör.

Film başka alanlarda da keyifli bir seyirlik. Gıda maddeleriyle ilişiğini kesmiş saplantılı mankenlerden, sadece markalar, isimler ve parlak ışıklardan oluşan bir dünyanın kölesi haline gelmiş dalkavuklara kadar geniş bir yelpazede moda dünyasının arka perdesini aralamamızı da sağlıyor. Sex and The City’nin kostümcüsü Patricia Field’in sihirli değneği sayesinde gördüğümüz sayısız kıyafet, stil ve aksesuarlar da filmi cezbedici kılan diğer faktörler tabii ki.

Birçok Hollywood komedisi için söylenebileceği gibi, film biraz daha sivri dilli, biraz daha keskin, seçtiği alanı daha çok ele verecek kıvrak sahnelerle doldurulabilir; moda dünyasının zalim yönü biraz daha sinik bir mizahla deşilebilirdi. Andy gibi gazetecilik okumuş bir kızın mulakat için geldiği yer konusunda cahil olması gibi birkaç komedi hatrına eksik bırakılmış detay dışında film, göz dolduran oyunculukları; sanat yönetmenliği; fazlaca falso vermeyen hikaye yapısı ve iş dünyasıyla ilgili ilginç önermeleriyle izlenmeye değer.

Selin Sevinç