Bu yıl San Sebastian’dan ‘en iyi film’ ve ‘en iyi kadın oyuncu’ (Tsilla Chelton) gibi önemli ödüllerle dönen Yeşim Ustaoğlu’nun son filmi Pandora’nın Kutusu, tek başına Batı Karadeniz’de bir dağda yaşayan annelerinin hastalanmasıyla birbirinden kopuk hayatlar yaşayan üç kardeşin bir araya gelip geçmişleri ve kendilerine dair bir yolculuğa çıkmalarını anlatıyor. Türkiye’de ilk kez 45. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde gösterilen film, festivalde bol kahkaha ve gözyaşına neden olan duygusal bir serüven olarak karşılanmıştı.

Ustaoğlu’nun Pandora’nın Kutusu’nda duygusal bir nabız yakaladığı doğru. Annelerinin ortadan kaybolmasıyla bir araya gelen kardeşlerin, annelerinin hastalanmasıyla birdenbire birbirlerinin yardımına ve desteğine ihtiyaç duyması; yaşlılık ve ölüm gerçekliğiyle yüz yüze gelmeleri; kendi yaşamlarındaki eksikliklerin, arzularını yanıtsız bırakan kişisel sınırlarının karşısında ezilmeleri ve belki de ilk kez, her anlamda uzak oldukları annelerinin bir sözü, bakışı, ya da sadece varlığıyla bir şeylere taze gözlerle bakabilmeleri, izleyiciyi de karakterler gibi sarsabilecek anlar yaratıyor.

Filmin üç kardeşin ve bir genç adamın hayatlarına bölünmüş ilerleyişi, hatta zaman zaman ilerlemeyişi ve finalde de herkese eşit dağılmış bir olgunluğa erişmeyişi, bana disfonksiyonel ailelerin basit bir olay neticesinde kıpırdanması konulu öyküleri anlatmayı seven Amerikan bağımsız sinemasını hatırlattı. Tam da hayat gibi, hiçbir şey tam anlamıyla bağlantılı olmak zorunda değil; neden ve sonuçtan çok süreç ön planda; herkes sonunda bir ders almasa da olur. Bu tür bir sinema, ‘hayatın kendisi’ teziyle deliklerine yama yapmayı çok güzel başarır. Pandora’nın Kutusu da bu sinema anlayışını çağrıştıran pervasız bir başıbozukluk taşıyor.

Bununla bağlantılı olarak, birçok şeye dokundurup, hayatla, ya da en azından karakterleriyle ilgili doyurucu saptamalar yapmaktan kaçınan Ustaoğlu, Pandora’nın Kutusu’nu tam olarak açmıyor; açıyorsa da bize bulduklarını açıklamıyor. Film, bu başlığı hak edecek denli karakterlerini bize tanıtmadığı için, izleyici ne ortada gizlerle dolu bir kutu olduğunu anlıyor, ne de finale gelindiğinde bizi şaşırtan, aydınlatan bir bilince erişiyoruz ya da bir değişime şahit oluyoruz. Dolayısıyla ‘hangi kutu, içinde ne var, kimin umurunda?’ diye sormak geliyor içimizden.

 

Pandora’nın Kutusu, anne rolünü üstlenen Fransız oyuncu Tsilla Chelton’un rengine ve enerjisine çok şey borçlu. Dramatik olarak çok kereler yükselmeyi, güldürmeyi ve içleri ısıtmayı başaran film, karakterlerin ve olayların altını doldurmakta her zaman yeterli olamıyor. Yine de bu yılın keyifli, temiz pak Türk filmlerinden. İyi seyirler...

 

Selin Sevinç